Fase 1 funderingsonderzoek: archief

Wat Fase 1 funderingsonderzoek precies inhoudt

Fase 1 is de stap waarin de papieren geschiedenis van uw woning grondig wordt uitgezocht. Waar de quickscan op locatie een eerste inschatting geeft, beantwoordt Fase 1 de vraag wat de archieven over de fundering prijsgeven. Het is verdiepend documentonderzoek: een onderzoeksbureau verzamelt de oorspronkelijke bouwtekeningen, de vergunningen en de verbouwhistorie en legt die naast bekende bodemgegevens. In deze fase wordt er niets fysiek aan de woning gedaan. Er wordt niet gegraven en er wordt niet gemeten; het werk gebeurt achter de schermen, in gemeentedossiers en openbare databanken. Het is bewust veel administratie en uitzoekwerk, omdat juist die stukken vaak verklaren waarom een woning zich gedraagt zoals zij doet.

De aanleiding voor Fase 1 is meestal de uitkomst van de quickscan. Wees die op een verhoogd risico, dan is het verstandig om eerst de feiten op papier compleet te maken voordat er over een fysieke ingreep wordt nagedacht. Volgens het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek is van slechts circa 30 tot 35 procent van de Nederlandse woningen het funderingslabel bekend, dus de landelijke registratie is onvolledig. Voor uw eigen woning is dat archiefonderzoek daarom geen overbodige luxe maar de manier om de ontbrekende gegevens alsnog boven tafel te krijgen. Vooral bij woningen van vóór 1970 op houten palen levert dit uitzoekwerk de duidelijkheid die met het blote oog niet te krijgen is.

Welk archiefonderzoek er in Fase 1 plaatsvindt

De kracht van Fase 1 zit in het combineren van meerdere bronnen. Geen enkel document geeft op zichzelf een volledig beeld, maar samen reconstrueren ze hoe de woning is gefundeerd en welke risico's daarbij horen. Een onderzoeksbureau voert daarom de volgende onderdelen uit en legt de uitkomsten naast de bevindingen uit de quickscan.

• Het opvragen van de oorspronkelijke bouwtekeningen bij de gemeente of het gemeentearchief, zodat duidelijk wordt hoe de woning is gefundeerd.
• Het bestuderen van vergunningen en de verbouwhistorie, want aan- en uitbouwen of een latere kelder veranderen vaak de belasting op de fundering.
• Het naslaan van eerdere funderingsrapporten en van bodem- en sonderingsdata uit openbare bronnen zoals DINOloket en de BRO.
• Het in kaart brengen van het type fundering, houten palen, betonpalen of op staal, op basis van de tekeningen en het bouwjaar.
• Het koppelen van al deze gegevens aan de bevindingen uit de quickscan, zodat het bureaubeeld en de waarnemingen op locatie samenvallen tot één verhaal.

De bouwtekeningen en de bodemdata vormen samen de ruggengraat van dit onderzoek. Door het paaltype en de bouwgeschiedenis te koppelen aan de bodemopbouw ontstaat een onderbouwd risicobeeld, nog voordat er ooit een schop de grond in gaat. Soms blijken de archieven incompleet; ook dat is een uitkomst, want het laat zien welke vragen pas met een fysiek onderzoek te beantwoorden zijn. Funderingsonderzoek24 voert deze fase niet zelf uit, maar verzorgt wel de quickscan die eraan voorafgaat en, bij blijvende twijfel, de periodieke monitoring.

Het proces, de doorlooptijd en wanneer Fase 1 zinvol is

Een Fase 1-onderzoek begint niet bij uw woning maar bij de balie van het gemeentearchief en bij de openbare databanken. Het bureau vraagt de bouwtekeningen en vergunningen op, legt de verbouwhistorie vast en raadpleegt bodem- en sonderingsdata uit bronnen als DINOloket en de BRO. Omdat het volledig om uitzoekwerk gaat, hangt de doorlooptijd vooral af van hoe snel de gevraagde stukken beschikbaar zijn. U hoeft als bewoner niets voor te bereiden en merkt er thuis niets van: er komt niemand graven en er wordt niets gemeten. Fase 1 is vooral zinvol zodra u zich in een van de onderstaande situaties herkent.

• De quickscan wees op een verhoogd risico en u wilt eerst de papieren geschiedenis van de woning compleet maken.
• U wilt weten op welk type palen de woning staat voordat u beslist over een fysiek onderzoek.
• Een taxateur, hypotheekverstrekker of gemeente vraagt om een onderbouwd dossier over de fundering.
• U twijfelt bij de aankoop van een oudere woning en wilt de bekende archiefgegevens op een rij hebben.
• U wilt onnodig graafwerk voorkomen en eerst uitputten wat de documenten al kunnen vertellen.

Wat u uiteindelijk in handen krijgt, is geen losse indruk maar een onderbouwd dossier. Het bureau vat de gevonden gegevens samen in een leesbaar document dat ook zonder technische voorkennis te begrijpen is, met een concrete aanbeveling voor de vervolgstap. Een Fase 1-rapport bevat doorgaans de volgende onderdelen.

• Een gereconstrueerd beeld van de funderingsopbouw, gebaseerd op de gevonden tekeningen en vergunningen.
• Een overzicht van wat de archiefstukken wel en niet prijsgeven, met een eerlijke vermelding van de ontbrekende informatie.
• Een inschatting van het risico op basis van bouwjaar, paaltype, bodemopbouw en de bekende verbouwhistorie.
• Een onderbouwd advies over de vervolgstap: volstaat monitoring, of is een fysiek Fase 2-onderzoek met inspectieput aan te raden.
• Een leesbare samenvatting met de geraadpleegde bronnen, zodat u het document ook zonder technische voorkennis begrijpt.

Veelgestelde vragen over Fase 1

De vragen die woningeigenaren ons het vaakst stellen over de documentfase van het funderingsonderzoek, kort en eerlijk beantwoord.