Direct naar inhoud
Fase 2, de inspectieput

Fase 2 funderingsonderzoek: inspectieput

Fase 2 is het meest grondige onderzoek: we graven een inspectieput tot onder de fundering en beoordelen de houten of betonnen palen van dichtbij op rot, aantasting en draagkracht. Zo krijgt u zekerheid over de werkelijke staat van uw fundering.

Vraag een quickscan aanBekijk de kosten
Open inspectieput met blootgelegde houten heipalen onder een woning
Inspectieput, palen blootgelegd

Kort antwoord

Wanneer is Fase 2 funderingsonderzoek nodig?

Wanneer Fase 1 aantoont dat de fundering daadwerkelijk verdacht is. Via een inspectieput beoordelen we de paalkwaliteit rechtstreeks en bepalen we of, en hoe, herstel nodig is.

1 tot 1,5 m

diepte waarop een inspectieput de paalkop en het houtwerk blootlegt

pré-1970

bouwjaar op houten palen waarbij paalrot het vaakst wordt aangetroffen (KCAF)

25 jaar

termijn waarop een herstelde fundering doorgaans opnieuw moet meegaan

Wat Fase 2 funderingsonderzoek precies inhoudt

Fase 2 is de fase waarin we niet langer afgaan op metingen aan de buitenkant, maar de fundering zelf blootleggen en beoordelen. Waar Fase 1 vaststelt dát een woning zakt en hoe snel, beantwoordt Fase 2 de vraag waaróm dat gebeurt en hoeveel draagkracht er feitelijk nog over is. Daarvoor graven we een inspectieput naast de fundering, tot onder de paalkop. Pas op die diepte komt het funderingshout in beeld en kan een onderzoeker met eigen ogen en met de hand vaststellen of er sprake is van paalrot, hoe ver die is gevorderd en welk deel van de paal nog gezond is.

De aanleiding voor Fase 2 is bijna altijd een eerder onderzoek dat op een doorgaand probleem wees. Volgens het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek komt paalrot vooral voor bij woningen van vóór 1970 op houten palen, met name wanneer de grondwaterstand structureel is gedaald en de paalkoppen periodiek droog komen te staan. Juist dan is de inspectieput de enige manier om de werkelijke staat van de fundering met zekerheid vast te stellen. Het onderzoek is bewust ingrijpend en wordt daarom alleen ingezet wanneer de uitkomst echt nodig is om een herstelbeslissing te kunnen nemen.

Hoe de inspectieput in zijn werk gaat

De inspectieput is het hart van Fase 2. Het is precisiewerk: de put moet diep genoeg zijn om de paalkop bloot te leggen, maar zonder de fundering te verzwakken. De volgende stappen doorlopen we bij een doorsnee onderzoek, afgestemd op de bereikbaarheid van de fundering en de stand van het grondwater.

  • We graven een inspectieput naast de fundering tot onder de paalkop, vaak via de kruipruimte of een gevelopening.
  • De put wordt zo nodig bemalen, zodat het funderingshout onder de grondwaterstand droog en zichtbaar wordt.
  • De onderzoeker beoordeelt de paalkop, de kespen en het metselwerk visueel en met de hand op aantasting.
  • Van het hout worden monsters of boorkernen genomen om de mate van rot in het laboratorium te laten bepalen.
  • Na de inspectie wordt de put zorgvuldig dichtgezet en de situatie rond de fundering hersteld.

Het bemalen verdient extra aandacht. Houten palen blijven gezond zolang ze onder water staan, omdat zuurstof dan niet bij het hout kan. Door de put kort droog te pompen wordt het hout zichtbaar zonder dat de paal langdurig aan lucht wordt blootgesteld. Direct na de inspectie wordt de put weer dichtgezet en de oorspronkelijke situatie hersteld, zodat de fundering niet onnodig aan droogstand wordt blootgesteld.

Wat wij in de put beoordelen

Zodra de paalkop vrij ligt, begint de eigenlijke beoordeling. De onderzoeker kijkt niet naar één enkel kenmerk, maar combineert meerdere waarnemingen tot een oordeel over de draagkracht. Onderstaande onderdelen vormen samen dat beeld en worden vastgelegd in foto's en meetstaten.

  • De staat van de houten palen: oppervlakkige verkleuring, schimmel of vergevorderde paalrot door bacteriële en schimmelaantasting.
  • De kespen en het langshout, omdat juist daar bij droogstand de aantasting vaak het eerst toeslaat.
  • De aanhechting tussen paal, kesp en metselwerk en de vraag of die verbinding nog kracht overdraagt.
  • De resterende gezonde houtdiameter, want die bepaalt rechtstreeks hoeveel draagkracht de paal nog heeft.
  • Bij betonpalen de scheurvorming, betonrot en wapeningscorrosie die de draagkracht ondermijnen.

De resterende gezonde houtdiameter is daarbij de meest bepalende factor. Een paal kan aan de buitenkant zwaar aangetast lijken en toch nog een gezonde kern hebben, of er juist gaaf uitzien terwijl het binnenwerk is weggerot. Daarom worden boorkernen of monsters in een laboratorium onderzocht: pas die laten zien hoeveel hout er feitelijk nog draagt en hoe urgent herstel is.

Het rapport, de funderingsklasse en de vervolgstap

Wat u na Fase 2 in handen krijgt, is geen losse waarneming maar een onderbouwd rapport met een conclusie waarmee u verder kunt. De kern is de funderingsklasse: een objectieve indeling die aangeeft hoe urgent herstel is en op welke termijn dat moet gebeuren. Een Fase 2-rapport bevat doorgaans de volgende onderdelen.

  • Een onderbouwde funderingsklasse die aangeeft hoe urgent herstel is en op welke termijn dat moet gebeuren.
  • De gemeten resthoutdiameter en de mate van aantasting per onderzochte paal, met foto's uit de inspectieput.
  • Een conclusie over het schademechanisme: paalrot door droogstand, negatieve kleef of een combinatie daarvan.
  • Een advies over de herstelmethode die past, van paalkopverlaging tot volledig vervangen van de fundering.
  • Een onderbouwde kostenindicatie, zodat u het herstel kunt plannen en financiering of subsidie kunt aanvragen.

Op basis van die uitkomst bepaalt u samen met een hersteladviseur de vervolgstap. Bij beperkte aantasting kan monitoren volstaan; bij vergevorderde paalrot met weinig resthout is herstel op kortere termijn nodig. Belangrijk is dat het rapport vaak de basis vormt voor subsidie en financiering: zowel het Nationaal Fonds Funderingsherstel als gemeentelijke regelingen vragen om een onderbouwd onderzoeksrapport voordat een aanvraag in behandeling wordt genomen.

Veelgestelde vragen over Fase 2

De vragen die woningeigenaren ons het vaakst stellen over de inspectieput en de uitkomst van het onderzoek, kort en eerlijk beantwoord.

Wat is het verschil tussen Fase 1 en Fase 2 funderingsonderzoek?
Fase 1 meet hoe uw woning beweegt: met een lintvoeg- en vloermeting wordt vastgesteld of de fundering zakt en hoe snel. Die metingen gebeuren bovengronds, zonder graafwerk, en geven een onderbouwd vermoeden over de oorzaak. Fase 2 gaat een beslissende stap dieper. Hier wordt een inspectieput gegraven tot onder de fundering, zodat de palen en kespen zelf in beeld komen. Pas dan is met zekerheid te zien of er sprake is van paalrot, hoeveel gezond hout er nog over is en hoeveel draagkracht de fundering feitelijk nog heeft. Fase 1 levert dus een gefundeerd vermoeden, Fase 2 levert het bewijs en de basis voor een herstelplan. Daarom wordt Fase 2 alleen ingezet wanneer Fase 1 op een actief en doorgaand probleem wijst, of wanneer een concreet herstelplan met kostenraming nodig is.
Hoe gaat een inspectieput in zijn werk en ontstaat er schade?
Voor een inspectieput graven we naast de fundering een put tot onder de paalkop, meestal vanuit de kruipruimte of via een opening in de gevel. Ligt het funderingshout onder de grondwaterstand, dan wordt de put kort bemalen zodat het hout droog en zichtbaar is. De onderzoeker beoordeelt de paalkop, de kespen en het metselwerk en neemt houtmonsters voor laboratoriumonderzoek. Het werk vraagt om zorgvuldigheid, maar veroorzaakt geen blijvende schade aan uw woning: na de inspectie wordt de put weer dichtgezet en de situatie rond de fundering hersteld. Wel is Fase 2 ingrijpender dan Fase 1, omdat er nu wel degelijk gegraven wordt. U merkt er een aantal dagen wat van, vooral rond de plek waar de put wordt gemaakt, maar de woning blijft gewoon bewoonbaar tijdens het onderzoek.
Wat kost een Fase 2 funderingsonderzoek in 2026?
Een Fase 2-onderzoek is duurder dan de eerdere fases, omdat er gegraven, bemalen en in een laboratorium getest wordt. Voor een doorsnee woning ligt de richtprijs in 2026 doorgaans tussen ruim duizend en enkele duizenden euro, afhankelijk van het aantal inspectieputten, de bereikbaarheid van de fundering en de grondwaterstand. Een slecht toegankelijke kruipruimte, een hoge waterstand of meerdere bouwdelen verhogen de prijs. Het blijft daarom bewust een richtprijs en geen vaste tarieftabel. Tegenover die kosten staat dat u zekerheid krijgt over de werkelijke staat van de fundering en een onderbouwd herstelplan. Dat voorkomt dat u tienduizenden euro's aan herstel uitgeeft op basis van een vermoeden in plaats van bewijs. Op onze kostenpagina leest u de opbouw per fase verder uit.
Wat betekent de uitkomst voor herstel en subsidie?
De inspectieput levert een onderbouwde funderingsklasse op die aangeeft hoe urgent herstel is. Bij beperkte aantasting kan het advies zijn om de situatie te blijven volgen en pas op termijn te herstellen. Wijst het onderzoek op vergevorderde paalrot met weinig resthout, dan is herstel op kortere termijn nodig om verdere zakking te voorkomen. De herstelmethode varieert van paalkopverlaging tot het volledig vervangen van de fundering, en het rapport geeft aan welke methode bij uw situatie past. Belangrijk is dat een Fase 2-rapport vaak de basis vormt voor financiering en subsidie: het Nationaal Fonds Funderingsherstel en gemeentelijke regelingen vragen doorgaans om een onderbouwd onderzoeksrapport voordat zij een aanvraag in behandeling nemen. Zo betaalt het onderzoek zich terug in een gerichte en financierbare aanpak.

Twijfelt u of Fase 2 al nodig is? Begin dan bij een Fase 1-onderzoek met metingen. Wilt u eerst de kosten per fase vergelijken?

Onafhankelijk advies, geen verkooppraatje. Wij voeren het onderzoek uit en vertellen u eerlijk welke stap uw woning echt nodig heeft.

U betaalt nooit voor een zwaarder onderzoek dan nodig is. Twijfelt u? Begin met een quickscan en bouw alleen verder als de uitkomst daarom vraagt.

Begin met een quickscan

Twijfelt u over uw fundering?

U krijgt een onafhankelijke eerste inschatting en een helder advies over de vervolgstap, zonder verplichtingen.

Vraag een quickscan aan

Liever direct contact?

Mail ons over uw woning en de signalen die u ziet. We denken vrijblijvend met u mee.

info@funderingsonderzoek24.nl